ÖZDEVİNİM KURAMI

BÖLÜM-44: ELLİ BİN YILLIK YÜKSELİŞ YASASI: MADENDEN İNSANA BİLİNCİN YOLCULUĞU

MADEN EVRESİ

Özdevinim Kuramı'na göre insan bir anda ortaya çıkmış bir varlık değildir. İnsan, çok uzun bir bilinç hazırlığının sonucudur. Bu hazırlık süreci sembolik olarak elli bin yıllık yükseliş yasası ile ifade edilir. Burada kullanılan zaman yalnızca kronolojik bir ölçü değildir; bilincin taşıyıcı yapısını oluşturmak için gereken kozmik olgunlaşmayı temsil eder.

Bu sürecin ilk aşaması maden evresidir.

Maden evresi, donmuş potansiyelin alanıdır.

Burada hareket minimum düzeydedir. Değişim son derece yavaştır. Bilinç henüz bireysel değildir. Hatta aktif bilinçten söz etmek bile mümkün değildir. Ancak bütün geleceğin çekirdeği burada saklıdır.

Bir tohumun içinde gelecekteki ağacın gizli olması gibi, insanın bütün potansiyeli de maden evresinde çekirdek halinde bulunmaktadır.

Maden evresinin temel işlevi taşıyıcılık oluşturmaktır.

Henüz deneyim yoktur.

Henüz duygu yoktur.

Henüz düşünce yoktur.

Fakat dayanıklılık vardır.

Süreklilik vardır.

Formun korunumu vardır.

Bu nedenle maden evresi varoluşun iskeletidir.

Özdevinim Kuramı açısından maden, bilinçsizliğin değil; henüz açılmamış bilincin sembolüdür.

Sessizliktir.

Bekleyiştir.

Potansiyeldir.

Bütün yükseliş yolculuğu burada başlar.

BİTKİ EVRESİ

Maden evresinde oluşan taşıyıcı yapı, zamanla yaşam akışını taşıyabilecek kapasiteye ulaşır. Böylece ikinci aşama olan bitki evresi başlar.

Bitki evresi yaşamın ilk büyük uyanışıdır.

Burada bilinç henüz bireysel değildir fakat artık hareket vardır.

Büyüme vardır.

Uyum vardır.

Çevreyle ilişki vardır.

Bitki ışığa yönelir.

Suya yönelir.

Mevsimlerle uyum kurar.

Bu durum bilincin ilk kez akışla tanışması anlamına gelir.

Bitki evresinin temel öğretisi uyumdur.

Maden sabitliği öğrenmiştir.

Bitki akışı öğrenir.

Maden dayanıklılığı temsil eder.

Bitki gelişimi temsil eder.

Burada henüz benlik oluşmamıştır. Bitki kendisini çevresinden ayrı bir varlık olarak deneyimlemez. O, yaşamın büyük akışı içinde hareket eden bir parçadır.

Bu nedenle bitki evresi yaşam bedeninin kozmik hazırlığıdır.

Canlılık burada şekillenir.

Enerji dolaşımı burada öğrenilir.

Büyüme ilk kez burada ortaya çıkar.

İnsanın gelecekte sahip olacağı yaşam gücü bu aşamada temellenir.

HAYVAN EVRESİ

Bitki evresinde yaşam ortaya çıkmıştır. Ancak yaşam henüz kendisinin farkında değildir. Bir sonraki aşamada bilinç yeni bir yoğunluk kazanır ve hayvan evresi başlar.

Hayvan evresi duygu ve hareketin doğduğu alandır.

Burada ilk kez tercih ortaya çıkar.

İlk kez korku oluşur.

İlk kez arzu ortaya çıkar.

İlk kez yön seçimi görülür.

Hayvan bilinci refleks merkezlidir.

Yaşamı korumaya çalışır.

Tehlikeden kaçınır.

Güvenliği arar.

Beslenir.

Çoğalır.

Bu süreçte duygu bedeninin temel altyapısı oluşur.

Korku öğrenilir.

Bağlılık öğrenilir.

Koruma içgüdüsü öğrenilir.

Mücadele öğrenilir.

Ancak bütün bunlar henüz farkındalıkla değil, içgüdüyle gerçekleşir.

Hayvan evresi, bilinç tarihinde çok önemli bir eşiktir.

Çünkü ilk kez "tepki" ortaya çıkar.

Maden yalnızca vardır.

Bitki yalnızca büyür.

Hayvan ise cevap verir.

Bu cevap verme kapasitesi gelecekte insan bilincinin oluşabilmesi için gerekli zemini hazırlar.

Hayvan evresi tamamlandığında taşıyıcı yapı artık yalnızca yaşamı değil, duyguyu ve yönelimi de taşıyabilecek hale gelir.

İNSAN EŞİĞİ

Elli bin yıllık yükseliş yasasının en önemli noktası insan eşiğidir.

Bu eşik biyolojik bir dönüşüm değildir.

Bilinçsel bir doğumdur.

Maden evresinde form oluşmuştur.

Bitki evresinde yaşam oluşmuştur.

Hayvan evresinde duygu oluşmuştur.

Ancak hâlâ eksik olan bir şey vardır:

Tanıklık.

İnsan eşiği, bilincin ilk kez kendisini gözlemleyebildiği noktadır.

Bu noktaya kadar sistem yaşamaktadır.

Fakat kendisini yaşamamaktadır.

İnsan eşiğinde ilk kez "Ben varım" deneyimi ortaya çıkar.

Bu benlik ego anlamındaki benlik değildir.

Bu, farkındalık merkezinin doğuşudur.

İnsan artık yalnızca hisseden değildir.

Hissettiğini fark eden olur.

Yalnızca düşünen değildir.

Düşündüğünü gören olur.

Yalnızca yaşayan değildir.

Yaşadığını bilen olur.

İnsanlık makamının özü budur.

Bu nedenle insan doğumu başlangıç değil, tamamlanma eşiğidir.

Milyonlarca deneyimin ardından oluşan bilinç çekirdeği ilk kez ruhu taşıyabilecek kapasiteye ulaşmıştır.

İnsan olmak bir hak değildir.

Bir ehliyettir.

Ve bu ehliyet uzun bir hazırlığın sonucunda kazanılır.

RUH EHLİYETİ

Özdevinim Kuramı'nın en temel ilkelerinden biri şudur:

Ruh verilmez.

Ruha ehliyet kazanılır.

Bu ifade semboliktir. Çünkü ruh her zaman varlığın özünde mevcuttur. Ancak ruhun aktif merkez olarak çalışabilmesi için taşıyıcı sistemin belirli bir olgunluğa ulaşması gerekir.

Yüksek voltajlı bir enerji kaynağı nasıl zayıf bir sisteme bağlanamazsa, ruh da hazırlanmamış bir bilinç yapısına tam olarak bağlanamaz.

Bu nedenle insanlık makamı bir son değil, yeni bir başlangıçtır.

Ruh ehliyeti kazanıldığında Üst Üçüz sisteme bağlanmaya başlar.

Ruh merkez olur.

Sekine dengeyi kurar.

Hakk alanı aktif hale gelir.

Böylece bilinç ilk kez yalnızca yaşayan bir sistem olmaktan çıkar.

Kendini bilen bir sisteme dönüşür.

Ruh ehliyeti aynı zamanda sorumluluğun başlangıcıdır.

Çünkü farkındalık arttıkça özgürlük artar.

Özgürlük arttıkça sorumluluk da artar.

Bu nedenle insan evrenin en ayrıcalıklı varlığı değildir.

En büyük sorumluluğu taşıyan varlığıdır.

Maden yalnızca vardır.

Bitki büyür.

Hayvan hisseder.

İnsan ise bilir.

Ve bilmek, kozmik yolculuğun en ağır yüküdür.

Elli bin yıllık yükseliş yasasının nihai amacı da budur:

Bilinci varlıktan yaşama,

yaşamdan duyguya,

duygudan farkındalığa,

farkındalıktan hikmete taşımak.

İnsan bu yolculuğun sonu değildir.

İlk kez kendisini görebilen bilincin başlangıcıdır.

DİPNOTLAR

1. Özdevinim Kuramı'nda "Elli Bin Yıllık Yükseliş Yasası", bilincin maden, bitki, hayvan ve insan eşiklerinden geçerek farkındalık merkezine ulaşmasını açıklayan sembolik gelişim modelidir.

2. Mircea Eliade, A History of Religious Ideas, Vol. I, Chicago: University of Chicago Press, 1978, s. 1-97.

3. Pierre Teilhard de Chardin, The Phenomenon of Man, New York: Harper Perennial, 2008, s. 37-116.

4. Sri Aurobindo, The Life Divine, Pondicherry: Sri Aurobindo Ashram, 2005, s. 123-264.

5. Ken Wilber, Up from Eden, Boston: Shambhala, 1996, s. 15-108.

6. Ken Wilber, Integral Psychology, Boston: Shambhala, 2000, s. 89-176.

7. Jean Gebser, The Ever-Present Origin, Athens: Ohio University Press, 1985, s. 31-127.

8. Ervin Laszlo, Science and the Akashic Field, Rochester: Inner Traditions, 2007, s. 41-119.

9. David Bohm, Wholeness and the Implicate Order, London: Routledge, 2002, s. 19-91.

10. Fritjof Capra, The Tao of Physics, Boston: Shambhala, 2010, s. 181-254.

11. Carl Gustav Jung, Archetypes and the Collective Unconscious, Princeton: Princeton University Press, 1981, s. 52-136.

12. Carl Gustav Jung, Aion: Researches into the Phenomenology of the Self, Princeton: Princeton University Press, 1978, s. 83-157.

13. Abraham Maslow, Toward a Psychology of Being, New York: Wiley, 1999, s. 101-184.

14. Roberto Assagioli, Psychosynthesis, New York: Penguin Books, 1975, s. 73-149.

15. Stanislav Grof, Psychology of the Future, Albany: SUNY Press, 2000, s. 91-183.

16. Sarvepalli Radhakrishnan, The Principal Upanishads, New Delhi: HarperCollins, 1994, s. 331-427.

17. Bhagavad Gita, çev. Eknath Easwaran, Tomales: Nilgiri Press, 2007, XV:1–20.

18. René Guénon, Man and His Becoming According to the Vedanta, Hillsdale: Sophia Perennis, 2001, s. 27-114.

19. Frithjof Schuon, The Transcendent Unity of Religions, Wheaton: Quest Books, 1993, s. 57-126.

20. Seyyed Hossein Nasr, Knowledge and the Sacred, Albany: SUNY Press, 1989, s. 219-308.

21. Henry Corbin, Spiritual Body and Celestial Earth, Princeton: Princeton University Press, 1977, s. 15-109.

22. Henry Corbin, Creative Imagination in the Sufism of Ibn Arabi, Princeton: Princeton University Press, 1969, s. 211-286.

23. Muhyiddin İbn Arabî, el-Fütûhâtü’l-Mekkiyye, çev. Ekrem Demirli, İstanbul: Litera Yayıncılık, 2006, c. IV, s. 171-289.

24. Muhyiddin İbn Arabî, Fusûsu’l-Hikem, çev. Ekrem Demirli, İstanbul: Kabalcı Yayınları, 2013, s. 177-243.

25. William C. Chittick, The Sufi Path of Knowledge, Albany: SUNY Press, 1989, s. 187-279.

26. Toshihiko Izutsu, Sufism and Taoism, Berkeley: University of California Press, 1984, s. 227-317.

27. Annemarie Schimmel, Mystical Dimensions of Islam, Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1975, s. 285-392.

28. Huston Smith, Forgotten Truth, New York: HarperOne, 1992, s. 119-214.

29. Özdevinim Kuramı'nda Maden Evresi, açılmamış potansiyelin ve taşıyıcı yapının sembolik bilinç aşaması olarak tanımlanmaktadır.

30. Özdevinim Kuramı'nda Bitki Evresi, yaşam akışının, büyümenin ve uyum bilincinin ortaya çıktığı aşamadır.

31. Özdevinim Kuramı'nda Hayvan Evresi, duygu, içgüdü ve yönelim kapasitesinin geliştiği bilinç aşamasıdır.

32. Özdevinim Kuramı'nda İnsan Eşiği, bilincin ilk kez kendisini gözlemleyebildiği tanıklık merkezinin doğuşu olarak tanımlanmaktadır.

33. Özdevinim Kuramı'na göre Ruh Ehliyeti, Üst Üçüz'ün (Ruh–Sekine–Hakk) bilinç sistemine aktif olarak bağlanabilecek olgunluğa ulaşılmasıdır.

34. Özdevinim Kuramı'nda insan, evrimin son noktası değil; kendisini gözlemleyebilen bilincin başlangıç aşaması olarak değerlendirilir.

KAYNAKÇA

Assagioli, Roberto. Psychosynthesis. New York: Penguin Books, 1975.

Aurobindo, Sri. The Life Divine. Pondicherry: Sri Aurobindo Ashram, 2005.

Bhagavad Gita. Çev. Eknath Easwaran. Tomales: Nilgiri Press, 2007.

Bohm, David. Wholeness and the Implicate Order. London: Routledge, 2002.

Capra, Fritjof. The Tao of Physics. Boston: Shambhala, 2010.

Chardin, Pierre Teilhard de. The Phenomenon of Man. New York: Harper Perennial, 2008.

Chittick, William C. The Sufi Path of Knowledge. Albany: SUNY Press, 1989.

Corbin, Henry. Creative Imagination in the Sufism of Ibn Arabi. Princeton: Princeton University Press, 1969.

Corbin, Henry. Spiritual Body and Celestial Earth. Princeton: Princeton University Press, 1977.

Eliade, Mircea. A History of Religious Ideas. Chicago: University of Chicago Press, 1978.

Gebser, Jean. The Ever-Present Origin. Athens: Ohio University Press, 1985.

Grof, Stanislav. Psychology of the Future. Albany: SUNY Press, 2000.

Guénon, René. Man and His Becoming According to the Vedanta. Hillsdale: Sophia Perennis, 2001.

İbn Arabî, Muhyiddin. el-Fütûhâtü’l-Mekkiyye. Çev. Ekrem Demirli. İstanbul: Litera Yayıncılık, 2006.

İbn Arabî, Muhyiddin. Fusûsu’l-Hikem. Çev. Ekrem Demirli. İstanbul: Kabalcı Yayınları, 2013.

Izutsu, Toshihiko. Sufism and Taoism. Berkeley: University of California Press, 1984.

Jung, Carl Gustav. Aion. Princeton: Princeton University Press, 1978.

Jung, Carl Gustav. Archetypes and the Collective Unconscious. Princeton: Princeton University Press, 1981.

Laszlo, Ervin. Science and the Akashic Field. Rochester: Inner Traditions, 2007.

Maslow, Abraham. Toward a Psychology of Being. New York: Wiley, 1999.

Nasr, Seyyed Hossein. Knowledge and the Sacred. Albany: SUNY Press, 1989.

Radhakrishnan, Sarvepalli. The Principal Upanishads. New Delhi: HarperCollins, 1994.

Schimmel, Annemarie. Mystical Dimensions of Islam. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1975.

Schuon, Frithjof. The Transcendent Unity of Religions. Wheaton: Quest Books, 1993.

Smith, Huston. Forgotten Truth. New York: HarperOne, 1992.

Wilber, Ken. Integral Psychology. Boston: Shambhala, 2000.

Wilber, Ken. Up from Eden. Boston: Shambhala, 1996.